مجله خبری مساجد

شمول اصطلاح اهل سنت و جماعت
اصطلاح اهل سنت و جماعت، با قید سنت، مذهب ها بدعت‌گذار و با قید جماعت، مذهبها اهل خروج را از جرگه اکثریت بیرون نموده است؛ البته می بایست اعتنا داشت که غرض از سنت و بدعت در اینجا، سنت و بدعت برپایهٔ تعریفی میباشد که اکثریت از این دو اصطلاح داشته‌اند. در طی تاریخ اسلام، نمی‌قدرت گروهی از مسلمان‌ها را اسم موفقیت که نسبت انحراف از سنت و میل به بدعت را برخود نیکو باشند. اینک، صرفا مجموعه‌هایی از مسلمانها که از شمول تفسیر اهل سنت و جماعت بیرون می باشند، تیم‌های شیعه و اباضیه‌اند، ولی در نگاه تاریخی، می بایست یادآور شد که برخی از شعب کلامی مسلمان‌ها، همانند معتزله و مرجئه نیز از سوی اکثریت در شمار اهل‌سنت و جماعت شمرده مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نمی‌گردیده‌اند.[۱۰]

در‌صورتی‌که که تبیین مرزهای تاریخی دربین اهل سنت و جماعت با تیم‌های دیگر موردنظر باشد، نکات اکثری بایستی آیتم اعتنا قرار گیرد، البته مرزبندی در میان اهل سنت و جماعت و تیم‌های دیگر در بعدازظهر حاضر، عملاً بر مبنای بینش مذهب‌ها نسبت به خلفای اول شکل می‌پذیرد. به این توضیح که اهل سنت و جماعت، با وجود گوناگونی طیف‌های آن، بر مشروعیت خلافت ۴ خلیفۀ اولیه واقعه لحاظ دارا هستند، در حالی که شیعه ها -به صورت خاص امامیه و اسماعیلیه- حضرت علی(ع) را جانشین بلافصل رسول اکرم(ص) می‌شمارند و اباضیه نسبت به خلافت عثمان و حضرت علی(ع)، انتقاداتی را وارد می دانند. شعبه زیدیه از شیعه با وجود اینکه بیش از سایر دسته‌های شیعه به اهل سنت و جماعت مجاورت گشته‌اند، البته هنوز بعضا بینش‌های مبنایی وی در مورد امامت، این فرقه را نیز از اهل سنت و جماعت متمایز نگاه داشته رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.[۱۱]

مذهبها شرعی اهل سنت
فقهای چهارگانه اهل سنت
ابوحنیفه
صاحب و مالک بن انس
محمد بن ادریس شافعی
احمد بن حنبل
نوشته‌ی علمیٔ مهم: مذهب ها چهارگانه اهل سنت
از در میان مذهب‌ها مختلف اهل سنت، چهار مذهب حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی در طی تاریخ بیشتراز همگی التفات یافته و اکنون نیز اکثریت قریب به واقعه اهل سنت و جماعت درپی همین مذهبها چهارگانه‌اند. تحت عنوان مذهب‌ها دیگر فقاهتی دربین اهل سنت و جماعت بایستی از مذهب اوزاعی، مذهب سفیان ثوری، مذهب ابوثور و مذهب ظاهری حافظه کرد که جز اثر ها بسیار محصور از مذهب اخیر، کلیه به تاریخ ودیعه گردیده‌اند. مذهب ظاهری امروزه تحت عنوان مذهبی از مذهبها هشتگانهٔ مسلمین، آیتم توجهی محصور قرار گرفته میباشد. افزون بر آنچه خاطر شد، می بایست تکان‌هایی اصلاح‌گرا در فقه اهل سنت و جماعت را موردتوجه قرار اعطا کرد که به‌دنبال استنباط بی واسطه احکام شرعی از برهان و نصوص فقاهتی میباشد و تقلید مذهبی خاص از مذهب‌ها اربعه را کنار آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گذاشته میباشد.[۱۲]

حنفی
گرانقدر‌ترین مذهب اسلامی میباشد. امام این مذهب ابو حنیفه نعمان بن اثبات میباشد. ابوحنیفه، مذهب فقاهتی خویش را بر منابع قرآن، سنت نبوی، عهد صحابی، قیاس، استحسان، اجماع و عرف سازه بنیان. بعضی انگیزه تمسک به قیاس در فقه ابوحنیفه را کمبود حدیث دارای اعتبار نزد او دانسته‌اند.[۱۳] آنچه در مساله قیاس موجب تمایز ابوحنیفه از دیگر افراد بود، ترازو کاربرد و به ویژه کیفیت واکنش در مورد ها تعارض قیاس با عامل ضعیف نقلی همانند خبر واحد و برخی ظاهر بود. همین نکته، سبب ساز میشد تا بعضا معاصران حدیث‌گرای ابوحنیفه همانند صاحب و مالک که خویشْ قیاس را در فقه به فعالیت می‌بستند، بر قیاس وی گونه های گیرند.[۱۴]

مالکی
به رهروان صاحب بن انس، مالکی گفته می شود. صاحب و مالک کتابی در حدیث با اسم «الموطأ» دارااست. وی در «اجتهاد» خویش متکی بودن بر قرآن کریم و مهربان و حدیث میکرد و در صورتیکه حدیثی پیدا نمی کرد به «قیاس» بازگشت می‌نمود. مذهب مالکی در مدینه نَشأت یافت و در حجاز منتشر گشت بعد از آن اهل مغرب و اندلس آن را پذیرفتند و اینک این مذهب در مراکش و الجزایر و تونس و لیبی و مصر و سودان و بحرین و کویت ترویج دارااست و رهروان آن قریب پنجاه میلیون مسلمانند.[۱۵]اصول مذهب دینی مالکی عبارتند از قرآن، سنت نبوی، فعالیتِ اهل مدینه، عهدِ صحابی (در شکل فقدان حدیث نبوی)، مصالح مرسله، قیاس، حایل ذرایع ، اجماع، عُرف و عادت، استحسان و استصحاب.[۱۶]

شافعی
محمد بن ادریس شافعی بنیانگذار این مدرسه میباشد. شافعی مابین سال های۱۴۶ تا ۱۵۰ قمری در غزه دیده به جهان گشود ودر سال ۲۰۴ ق. وفات یافت. وی از صاحب و مالک بن انس و محمد بن حسن شیبانی فراگیر ابوحنیفه استفاده نمود. اصول مذهب شافعی بر قرآن و سنت نبوی، اجماع و قیاس پایدار میباشد.[۱۷] او با درون کردن مذهب حنفی با مالکی روشی نوین را سازه بنیان که از حدیث در آن منفعت می‌جست. شافعی در عهدوپیمان خلافت امین عباسی، در عراق کتاب قدیم خویش به اسم «حجت» را تألیف کرد. چندین سال بعد از آن در مصر، آراء تازه خویش را که «عهدوپیمان تازه» از آن خاطر می‌گردد، منتشر کرد. آرائش در کتاب الامّ گرد آمده میباشد. بعداز غلبه صلاح الدین ایوبی بر مصر فقه شافعی در آنجا رونق گرفت.[۱۸]

حنبلی
احمد بن حنبل (۱۶۴-۲۴۱ق) امام این مذهب میباشد. وی از بزرگان محدثین اهل سنت میباشد. درین شک وتردید میباشد که آیا خویش وی فتوای مجتهدانه می‌داده میباشد یا این که از فتوا جلوگیری داشته و فقط به داستان کار می‌کرده و شاگردانش بوده‌اند که آراء او‌را منتشر کردند.[۱۹] ابن قیم جوزیه از مریدان احمد بن حنبل، اصول مذهب و منابع فقه حنبلی را در پنج اصل خلاصه نموده است: نصوص، فتوای صحابه، دریافت به فتوای مجاورت‌خیس به کتاب و سنت در هنگام اختلاف فتاوا، دریافت به حدیث مرسل و ضعیف در وقتی که حدیث مسند و درست نباشد، قیاس در شرایطی‌که که هیچ نوع حدیث و فتوای صحابه نباشد. این پنج اصل به ترتیب بیان بر دیگری مقدم میباشد.[۲۰] برخی از معاصرین داعیه کرده‌اند احمد بن حنبل در استنباط خویش به هشت استدلال توکل نموده است: قرآن، سنت، فتوای صحابه، اجماع، قیاس، استصحاب، مصالح مرسله، حایل ذرایع.[۲۱]

شمول اصطلاح اهل سنت و جماعت
اصطلاح اهل سنت و جماعت، با قید سنت، مذهب ها بدعت‌گذار و با قید جماعت، مذهبها اهل خروج را از جرگه اکثریت بیرون نموده است؛ البته می بایست اعتنا داشت که غرض از سنت و بدعت در اینجا، سنت و بدعت برپایهٔ تعریفی میباشد که اکثریت از این دو اصطلاح داشته‌اند. در طی تاریخ اسلام، نمی‌قدرت گروهی از مسلمان‌ها را اسم موفقیت که نسبت انحراف از سنت و میل به بدعت را برخود نیکو باشند. اینک، صرفا مجموعه‌هایی از مسلمانها که از شمول تفسیر اهل سنت و جماعت بیرون می باشند، تیم‌های شیعه و اباضیه‌اند، ولی در نگاه تاریخی، می بایست یادآور شد که برخی از شعب کلامی مسلمان‌ها، همانند معتزله و مرجئه نیز از سوی اکثریت در شمار اهل‌سنت و جماعت شمرده مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد نمی‌گردیده‌اند.[۱۰]

در‌صورتی‌که که تبیین مرزهای تاریخی دربین اهل سنت و جماعت با تیم‌های دیگر موردنظر باشد، نکات اکثری بایستی آیتم اعتنا قرار گیرد، البته مرزبندی در میان اهل سنت و جماعت و تیم‌های دیگر در بعدازظهر حاضر، عملاً بر مبنای بینش مذهب‌ها نسبت به خلفای اول شکل می‌پذیرد. به این توضیح که اهل سنت و جماعت، با وجود گوناگونی طیف‌های آن، بر مشروعیت خلافت ۴ خلیفۀ اولیه واقعه لحاظ دارا هستند، در حالی که شیعه ها -به صورت خاص امامیه و اسماعیلیه- حضرت علی(ع) را جانشین بلافصل رسول اکرم(ص) می‌شمارند و اباضیه نسبت به خلافت عثمان و حضرت علی(ع)، انتقاداتی را وارد می دانند. شعبه زیدیه از شیعه با وجود اینکه بیش از سایر دسته‌های شیعه به اهل سنت و جماعت مجاورت گشته‌اند، البته هنوز بعضا بینش‌های مبنایی وی در مورد امامت، این فرقه را نیز از اهل سنت و جماعت متمایز نگاه داشته رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.[۱۱]

مذهبها شرعی اهل سنت
فقهای چهارگانه اهل سنت
ابوحنیفه
صاحب و مالک بن انس
محمد بن ادریس شافعی
احمد بن حنبل
نوشته‌ی علمیٔ مهم: مذهب ها چهارگانه اهل سنت
از در میان مذهب‌ها مختلف اهل سنت، چهار مذهب حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی در طی تاریخ بیشتراز همگی التفات یافته و اکنون نیز اکثریت قریب به واقعه اهل سنت و جماعت درپی همین مذهبها چهارگانه‌اند. تحت عنوان مذهب‌ها دیگر فقاهتی دربین اهل سنت و جماعت بایستی از مذهب اوزاعی، مذهب سفیان ثوری، مذهب ابوثور و مذهب ظاهری حافظه کرد که جز اثر ها بسیار محصور از مذهب اخیر، کلیه به تاریخ ودیعه گردیده‌اند. مذهب ظاهری امروزه تحت عنوان مذهبی از مذهبها هشتگانهٔ مسلمین، آیتم توجهی محصور قرار گرفته میباشد. افزون بر آنچه خاطر شد، می بایست تکان‌هایی اصلاح‌گرا در فقه اهل سنت و جماعت را موردتوجه قرار اعطا کرد که به‌دنبال استنباط بی واسطه احکام شرعی از برهان و نصوص فقاهتی میباشد و تقلید مذهبی خاص از مذهب‌ها اربعه را کنار آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد گذاشته میباشد.[۱۲]

حنفی
گرانقدر‌ترین مذهب اسلامی میباشد. امام این مذهب ابو حنیفه نعمان بن اثبات میباشد. ابوحنیفه، مذهب فقاهتی خویش را بر منابع قرآن، سنت نبوی، عهد صحابی، قیاس، استحسان، اجماع و عرف سازه بنیان. بعضی انگیزه تمسک به قیاس در فقه ابوحنیفه را کمبود حدیث دارای اعتبار نزد او دانسته‌اند.[۱۳] آنچه در مساله قیاس موجب تمایز ابوحنیفه از دیگر افراد بود، ترازو کاربرد و به ویژه کیفیت واکنش در مورد ها تعارض قیاس با عامل ضعیف نقلی همانند خبر واحد و برخی ظاهر بود. همین نکته، سبب ساز میشد تا بعضا معاصران حدیث‌گرای ابوحنیفه همانند صاحب و مالک که خویشْ قیاس را در فقه به فعالیت می‌بستند، بر قیاس وی گونه های گیرند.[۱۴]

مالکی
به رهروان صاحب بن انس، مالکی گفته می شود. صاحب و مالک کتابی در حدیث با اسم «الموطأ» دارااست. وی در «اجتهاد» خویش متکی بودن بر قرآن کریم و مهربان و حدیث میکرد و در صورتیکه حدیثی پیدا نمی کرد به «قیاس» بازگشت می‌نمود. مذهب مالکی در مدینه نَشأت یافت و در حجاز منتشر گشت بعد از آن اهل مغرب و اندلس آن را پذیرفتند و اینک این مذهب در مراکش و الجزایر و تونس و لیبی و مصر و سودان و بحرین و کویت ترویج دارااست و رهروان آن قریب پنجاه میلیون مسلمانند.[۱۵]اصول مذهب دینی مالکی عبارتند از قرآن، سنت نبوی، فعالیتِ اهل مدینه، عهدِ صحابی (در شکل فقدان حدیث نبوی)، مصالح مرسله، قیاس، حایل ذرایع ، اجماع، عُرف و عادت، استحسان و استصحاب.[۱۶]

شافعی
محمد بن ادریس شافعی بنیانگذار این مدرسه میباشد. شافعی مابین سال های۱۴۶ تا ۱۵۰ قمری در غزه دیده به جهان گشود ودر سال ۲۰۴ ق. وفات یافت. وی از صاحب و مالک بن انس و محمد بن حسن شیبانی فراگیر ابوحنیفه استفاده نمود. اصول مذهب شافعی بر قرآن و سنت نبوی، اجماع و قیاس پایدار میباشد.[۱۷] او با درون کردن مذهب حنفی با مالکی روشی نوین را سازه بنیان که از حدیث در آن منفعت می‌جست. شافعی در عهدوپیمان خلافت امین عباسی، در عراق کتاب قدیم خویش به اسم «حجت» را تألیف کرد. چندین سال بعد از آن در مصر، آراء تازه خویش را که «عهدوپیمان تازه» از آن خاطر می‌گردد، منتشر کرد. آرائش در کتاب الامّ گرد آمده میباشد. بعداز غلبه صلاح الدین ایوبی بر مصر فقه شافعی در آنجا رونق گرفت.[۱۸]

حنبلی
احمد بن حنبل (۱۶۴-۲۴۱ق) امام این مذهب میباشد. وی از بزرگان محدثین اهل سنت میباشد. درین شک وتردید میباشد که آیا خویش وی فتوای مجتهدانه می‌داده میباشد یا این که از فتوا جلوگیری داشته و فقط به داستان کار می‌کرده و شاگردانش بوده‌اند که آراء او‌را منتشر کردند.[۱۹] ابن قیم جوزیه از مریدان احمد بن حنبل، اصول مذهب و منابع فقه حنبلی را در پنج اصل خلاصه نموده است: نصوص، فتوای صحابه، دریافت به فتوای مجاورت‌خیس به کتاب و سنت در هنگام اختلاف فتاوا، دریافت به حدیث مرسل و ضعیف در وقتی که حدیث مسند و درست نباشد، قیاس در شرایطی‌که که هیچ نوع حدیث و فتوای صحابه نباشد. این پنج اصل به ترتیب بیان بر دیگری مقدم میباشد.[۲۰] برخی از معاصرین داعیه کرده‌اند احمد بن حنبل در استنباط خویش به هشت استدلال توکل نموده است: قرآن، سنت، فتوای صحابه، اجماع، قیاس، استصحاب، مصالح مرسله، حایل ذرایع.[۲۱]